Teatr · Ruch · Głos · Pamięć
PROGRAM SPEKTAKLU / 2026
Ku Życiu.
Spektakl muzyczny

PREMIERA14 października 2026 19:00
MIEJSCETeatr Ludowy · Duża Scenaosiedle Teatralne 34, Kraków
O spektaklu
Co pozostaje w człowieku,
kiedy znika dom?
Spektakl „Ku Życiu” podejmuje tematy przymusowych przesiedleń i migracji. Pamięć o Akcji „Wisła”, przymusowych przesiedleniach Polaków na Syberię i w głąb Azji, katastrofie czarnobylskiej i współczesnej wojnie przenika się z doświadczeniem utraty domu i rozpadu znanego świata. W czterdziestą rocznicę wybuchu w Czarnobylu spektakl otwiera pieśń przechowana przez poleskie społeczności wysiedlone w następstwie katastrofy.
Historie polskiej diaspory w Azji Środkowej - z Kazachstanu, Uzbekistanu, Kirgistanu i Azerbejdżanu - zbiera u źródła Stanislav Klian, kierownik muzyczny projektu, we współpracy z Centrum Kultury Polskiej „Świetlica Polska” do której należy. To nie są cytaty z opracowań, lecz wspomnienia przekazywane w rodzinach, często po raz pierwszy opowiedziane na głos.
Współtwórcami i współtwórczyniami spektaklu są osoby z doświadczeniem migracji. Sięgamy do tradycyjnych pieśni i tekstów ludowych, szukając w nich miejsca dla własnych doświadczeń. Śpiewamy słowa, które istniały na długo przed nami, a w których rozpoznajemy własną tęsknotę, strach i potrzebę bliskości.
„Ku Życiu” to spektakl interdyscyplinarny, w którym przyglądamy się temu, jak wielkie wydarzenia historyczne zostają w ciele i pamięci pojedynczego człowieka. Interesują nas jego reakcje: jak chroni bliskich, z czym nie potrafi się rozstać, jak próbuje odnaleźć się w nowym miejscu.
Punkt wyjścia
Pierwsze
doświadczenie bólu
Już w dzieciństwie uczymy się przeżywać ból. Kiedy po raz pierwszy się skaleczymy, mama jest obok: pociesza nas, opatruje ranę, pomaga się uspokoić. Sposób, w jaki wtedy się nami opiekuje, zostaje w nas, choć później nie zawsze jesteśmy tego świadomi.
„Ku Życiu” przygląda się temu, jak ten pierwszy, zapamiętany sposób radzenia sobie z bólem odzywa się w dorosłym życiu — także wtedy, gdy doświadczamy wojny, przesiedlenia czy utraty domu. Jak przeżywamy to, co nas spotyka? Jak pomagamy bliskim? Co z tego przekazujemy własnym dzieciom?
Jaką formę ma spektakl?
Spektakl składa się z ośmiu obrazów. Powstały z pracy nad naszymi doświadczeniami migracji. Rozpoznawaliśmy w nich podobne stany i reakcje, chociaż każdy przyjechał z inną historią.
Każdemu obrazowi odpowiada jedna pieśń. Teatr, taniec, chór, muzyka na żywo, dokument i projekcje multimedialne pozwalają opowiedzieć również o tym, co trudno wypowiedzieć wprost. Przechodzimy od pierwszego szoku przez rozstanie, tęsknotę i szukanie bliskości do próby pozwolenia sobie na życie w nowym miejscu.
Droga spektaklu
Osiem obrazów.
Obraz 01
Szok
Małe skaleczenie jest dla dziecka prawdziwym bólem. Mama opatruje ranę, pociesza, pomaga się uspokoić. To jedno z pierwszych doświadczeń, z których uczymy się, co robić, kiedy boli. Później, wobec wydarzeń, których nie potrafimy jeszcze zrozumieć, wracamy do poznanych sposobów reagowania: szukamy bliskich, przyciągamy ich do siebie, osłaniamy.
Pieśń 01
Iszoł mileńki lużoczkam
Szedł miły łąką
Tradycyjna pieśń wiosenna ze wschodniego Polesia, przekazana przez wieś przesiedloną po katastrofie w Czarnobylu; w spektaklu przenika się z płaczem za utraconą ziemią. Bardzo wysoka tonacja. Dziewczyna odprowadza wzrokiem ukochanego nad rwącą rzeką, próbuje iść jego śladem, ale odnajduje tylko puste miejsce, w którym spędził noc.
Obraz 02
Targ
Chcemy coś zrobić: ratować, walczyć, być potrzebni. Ktoś bliski próbuje nas zatrzymać, bo boi się nas stracić. Próbujemy przekonać siebie nawzajem, chociaż żadne z nas nie może obiecać drugiemu bezpieczeństwa. Każde inaczej rozumie, jak należy poradzić sobie z tym, co nas spotkało.
Pieśń 02
Na tom baku jagoń garyc
Na tamtym brzegu ogień płonie
Pieśń na dzień świętych Piotra i Pawła, nagrana na wschodnim Polesiu od przesiedleńców z czarnobylskiej strefy. Opowieść o budzącej się, trudnej miłości. Narratorka widzi ogień po drugiej stronie rzeki, boi się gniewu matki i rozumie, że uczucia do Kozaka nie da się już zatrzymać.
Obraz 03
Obietnica powrotu
Trzeba zdecydować, co zabrać, a co zostawić. Dla dziecka oznacza to również wybór jednej zabawki i pożegnanie z pozostałymi. Obietnica powrotu pozwala odejść od rzeczy i ludzi, z którymi nie jesteśmy gotowi rozstać się na zawsze.
Pieśń 03
Oj litaje sokolonko
Oj, lata sokołek
Pieśń żniwna; oryginalny tekst spisała Łesia Ukrainka. O wyczerpaniu pracą na roli. Sokół nawołuje czeladź do powrotu, ale po całym lecie żniw droga do domu wydaje się bohaterce ponad siły.
Obraz 04
Żałoba
Przyjeżdżamy do miasta, w którym ludzie mają swoje sprawy. Nie wiedzą, co nam się przydarzyło, a my dopiero uczymy się być pośród nich z tym, co przeżyliśmy. Szukamy wzrokiem nieba, które pamiętamy z domu. Tutaj jest spokojne. Trudno od razu poczuć ten spokój w sobie.
Pieśń 04
Sama idu po kameniu
Sama idę po kamieniu
Wiosenna pieśń obrzędowa z Polesia - jednego z regionów dawnej Rzeczypospolitej. Zachowała się w pamięci potomków rodzin przesiedlonych stamtąd oraz tamtejszej Polonii. Została odzyskana przez kierownika muzycznego projektu, we współpracy z partnerami badawczymi i polonijnymi. Symboliczny dialog: dziewczyna pyta wróbla, kto na tym świecie ma wolność; ptak odpowiada, że wolność chłopaka to pole i koń, a jej - taniec z chusteczką.
Obraz 05
Roz-tożsamienie
Próbujemy ułożyć przywiezione rzeczy tak, jak leżały w poprzednim domu. Powtarzamy znajome ruchy, ale rzeczy nie znajdują swojego miejsca. My też jeszcze go nie znajdujemy. Sięgamy po telefon, chcemy połączyć się z domem — z ludźmi i z własnym życiem, które tam zostało.
Pieśń 05
Oj, proszczaj Kijew
Oj, żegnaj Kijowie
Pieśń miłosna nagrana w Wyszhorodzie pod Kijowem. Pożegnanie ze stromymi wzgórzami Kijowa i ze zgubną miłością do chłopca, który bohaterkę porzucił.
Obraz 06
Tęsknota
Bliscy przysyłają nam paczki. Otwieramy je, dotykamy rzeczy, które ktoś dla nas wybrał i zapakował. Przez chwilę czujemy jego obecność. Każdy ma w takim pudełku coś innego i własną historię, do której wraca.
Pieśń 06
Oj dałno dałno ja u mamaczki byla
Oj dawno, dawno ja u mamusiu byłam
Pieśń liryczna z Naddnieprza. O tęsknocie za domem i matką. Droga do domu zarosła trawą i kaliną, ale bohaterka postanawia przebić się przez nią, żeby wrócić w ramiona matki.
Obraz 07
Szukanie swoich
Spotykamy kogoś i nagle nie trzeba wszystkiego tłumaczyć. Znamy te same słowa, pamiętamy podobne miejsca, rozumiemy, o czym mówi druga osoba. Rozmowa zaczyna się od drobiazgu, a po chwili chcemy już opowiedzieć więcej i zostać przy sobie trochę dłużej.
Pieśń 07
Vysoka verba
Wysoka wierzba
Tradycyjna ballada miłosna z Bukowiny. O rozstaniu i tragicznej miłości. Dwoje młodych umiera osobno: dziewczyna przy dźwiękach dzwonów, Kozak w zielonej dąbrowie, gdzie słychać tylko szum łąki.
Obraz 08
Wybaczenie sobie życia
Dzieci chcą się bawić, poznawać innych i urządzać sobie życie tutaj. Przy nich zaczynamy zauważać, ile miejsca zajmuje nasz własny bagaż. Powoli pozwalamy sobie uczestniczyć w tym życiu razem z nimi. Powstają nowe więzi, zapuszczamy korzenie — jakbyśmy uczyli się żyć od początku. A dzieci uczą się od nas, co można zrobić z bólem, który ze sobą przynieśliśmy.
Pieśń 08
Ptyczka newelyczka
Ptaszek niewielki
Kant, czyli wielogłosowa pieśń liryczna, ze wschodniego Polesia. Ptaszek szuka nad łąką sokoła — to skarga dziewczyny do ukochanego, który bawił się jej uczuciami jak wiatr polną trawą. W finale pieśń staje się zgodą na dalsze życie.
Ku Życiu · Wspólna scena
Obsada i twórcy spektaklu
Chór „Jednym Głosem”
- Zuzanna Sawiec
- Wiktoria Mazur
- Maryia Rudziankova
- Maryia Davydzenak
- Oleksandr Zaozerskyi
- Mauro Faccenda
- Mariia Bielym
- Katarzyna Malesza
- Olga Milczarek
- Nadzeya Ponkratova
- Pi-Chun Chou
- Tatsiana Grigoryeva
- Paulina Siemieniuk
- Kinga Wygnaniec
- Szymon Lipnicki
- Halina Hashek
Artyści baletu
- Liubava Fil
- Polina Raievska
- Yuliya Kunts
- Anna Diagel
- Alona Korol
Obsada aktorska
- Mykhailo Vyrichek
- Anastasiya Yaskevich
- Vitalii Shypnovskyi
- Yana Peschanska
- Maryna Chornaya
- Dariia Osypenko
- Vitalii Popov
- Andrii Mysak
- Dmitry Byshovets
- Nika Sysyuk
- Alona Korol
Zespół instrumentalny
- Damian Hamowski
- Michał Szewczyk
- Wojciech Papiernik-Kłodziński
Trio folkowe
- Pi-Chun Chou
- Wiktoria Mazur
- Aleksandra Borzęcka
Zespół twórczy i realizacyjny
- Reżyseria
- Olena Matviienko
- Choreografia
- Marmur Dance
- Dyrygent
- Stanislav Klian
- Prowadzenie zajęć
- Mariia Turowska
- Koordynacja projektu
- Darina Rogatskina
- Realizacja wideo
- Kiril Ivankou
- Promocja
- Paulina Siemieniuk
Kinga Wygnaniec
Projekt Rezonans
Wspólna forma.

Rezonans to projekt teatralny, w którym osoby bez zawodowego doświadczenia scenicznego tworzą spektakl razem z profesjonalnymi artystami — od pierwszych pytań po gotowe przedstawienie. Trwa od wiosny 2026 roku.
„Ku Życiu” jest jego głównym scenicznym rezultatem. Równolegle powstaje film dokumentalny o tym, jak grupa dochodzi do wspólnej formy.
Finansowanie i partnerzy
Wspólne wsparcie.






Partner merytoryczny
Centrum Kultury Polskiej „Świetlica Polska”
Projekt zrealizowano przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego
Projekt "Realizacja spektaklu muzycznego SEN TRAWA" współfinansowany ze środków Miasta Krakowa
Program, do którego
możesz wrócić.